۲۵ بهمن ۱۴۰۲فاطمه علمدار، جامعهشناس در کانال تلگرامی خود مطلبی با عنوان «سندروم گروه اندیشی» نوشتهاست که متن کامل آن را در ادامه میخوانید.«لیندون جانسون، سه شنبه ها با گروهی نهار میخورد و همانجا درمورد جنگ ویتنام تصمیم گیری میکردند. اروینگ جنسن که در 1982 نظریه گروه اندیشی (groupthink) را مطرح کرد، نهارهای سه شنبه جانسون را هم مثال زد. دورهمیِ آدمهای همفکری که حواسشان بود لذت هماهنگی و همدلی گروه رو مخدوش نکنند و بگذارند جانسون از این شبه مشورت و احساس دموکرات بودنِ توام با رهبری مقتدرانه لذت ببرد و خودشان هم از عضو یک «ما»ی منسجم و همدل و تأییدکننده بودن سر ذوق بیایند و خب موفق شدند طی 5سال، کشته های آمریکا در جنگ را از 16 هزارنفر به 550 هزار نفر برسانند!پیچیدگی گروه اندیشی در اینست که آدمها، همان وقتی گرفتارش میشوند که فکر میکنند خودرأی نیستند و خیلی به تصمیم گیری جمعی مقیدند و برای همین جمعِ به شدت گزینش شده ای از همفکرانشان را دور هم جمع میکنند و نظرشان را میگویند و اجازه میدهند که آنها هم نظر موافقشان را اعلام کنند و استدلال بیاورند که چرا این ایده عالیست! بعید نیست که این مشاوران مورد وثوق و دلسوز، درون خودشان متفاوت فکر کنند و حتی مخالف نظر رئیس جلسه باشند، ولی همه میدانند که اگر بخواهند ساز مخالف بزنند، صفا و صمیمت گروه از بین میرود و اگر پافشاری کنند، نیش و کنایه و تمسخر در انتظارشان است و شاید از قطار گروه پیاده شوند و دیگر طرف مشورت قرارنگیرند و حتی تبدیل شوند به خوارج و منافق! آدمها در دام گروه اندیشی،خودشان را سانسور میکنند ولی طی مکانیسم پیچیده ای از خودفریبی، خودسانسوریشان را زیرکانه و ایثارگرایانه و در راستای منافع مردم تعریف میکنند،چون معتقدند حضور ه

پشتصحنه وعده «فروش گوشی به قیمت زیربازار» بررسی شد؛ سیاستگذار چه اقدامی کند ؟بازی پانزی با آیفونقدرت تخریب کلاهبرداری پانزیدر روزهای اخیر،خبر متواری شدن مدیران یک شرکت فعال در حوزه فروش گوشی آیفون باعث شد تا «دنیای اقتصاد» در گزارشی ماجرای «کلاهبرداری پانزی» و عواقب آن را تشریح کند.در ترفند پانزی، به سرمایهگذاران، نرخ سود بالا با ریسک کم نوید داده میشود و شرکتهای راهانداز این بازی از طریق وجوه سرمایهگذاران جدید،مطالبات سرمایهگذاران قبلی را میپردازند. این نوع کسبوکارها که از افراد معروف برای تبلیغ خود استفاده میکنند، در کشورهای مختلفی وجود داشته و در موارد حاد، مانند کلمبیا و آلبانی، منجر به شورشهای خشن، کشته شدن افراد و حتی سقوط دولت مستقر شدهاند. با این حال اینگونه کسبوکارها ویژگیهای مشخصی دارند که میتواند به شناسایی سریع آنها کمک شایانی کند. جلوگیری از خسارات ناشی از اینگونه فعالیتها نیازمند تمهیداتی است که سرعت و قاطعیت عمل در صدر آنها قرار دارد. مقررات روشن، استقلال ناظران مالی و برخورداری از نیروهای مجرب قضایی از دیگر پیشنیازهای مقابله با طرحهای پانزی است.اخبار مربوط به توقف فعالیت «کوروش کمپانی» موجب شده بار دیگر کلاهبرداری «پانزی» به واژهای پرتکرار تبدیل شود. این موضوع باعث شده «دنیای اقتصاد» به بررسی خاستگاهها و نمونههای تاریخی کلاهبرداری پانزی بپردازد و جزئیات مدل کسبوکارها را زیر ذرهبین ببرد. بررسیها حاکی از آن است که دامنه این کلاهبرداری به کشورهای در حال توسعه محدود نمیشود و در کشورهای توسعهیافته نیز میتوان نمونههایی از آن را یافت. تجارب تاریخی نشان میدهد در موارد حاد، این کسبوکارها موجب شورشهای شهری و حتی سقوط دولت مستقر شده و تو

تجربه «کورش کمپانی» نشان داد «اینماد» شاخص مناسبی برای اعتماد نیستماجرای کلاهبرداری کوروش کمپانی نیز (با وجود اینکه وبسایت آن نماد اعتماد الکترونیکی داشت) مهر تأییدی بر این ماجراست؛ وبسایتی که اتفاقاً با استفاده از این نماد، اعتماد کاربران را جلب کرد. درواقع اینماد اینجا کارکردی علیه خود پیدا کرده است.مهدیه اسماعیلی در دیجیاتو نوشت: «اینماد» در طول بیش از یک دهه عمر خود، همیشه قرار بود یک نماد اعتماد الکترونیکی برای وبسایتها باشد. یک نماد اجباری برای وبسایتها که جهت دریافت درگاه پرداخت به آن نیاز دارند. اما آیا این نماد کارکرد اصلی خود، یعنی «ایجاد اعتماد» را دارد؟ تجربههای مختلف، از «سکه ثامن» گرفته تا «کوروش کمپانی»، نشان میدهند که اینطور نیست.تاکنون انتقادهای بسیاری درباره اجباری و بیکاربرد بودن اینماد توسط افراد مختلف فعال در حوزه کسبوکارهای اینترنتی مطرح شده است. نظر همه این افراد درباره موضوع نماد اعتماد الکترونیکی این بود که اینماد اجباری سدی در مسیر رشد و توسعه تجارت الکترونیک کشور است و نوآوری را از بین میبرد.ماجرای کلاهبرداری کوروش کمپانی نیز (با وجود اینکه وبسایت آن نماد اعتماد الکترونیکی داشت) مهر تأییدی بر این ماجراست؛ وبسایتی که اتفاقاً با استفاده از این نماد، اعتماد کاربران را جلب کرد. درواقع اینماد اینجا کارکردی علیه خود پیدا کرده است.«دیبا موسوی»، شخصی که خود را نماینده مالباختگان اعلام میکند، در گفتوگو با دیجیاتو گفت دو عامل باعث اعتماد به کوروش کمپانی شده است: تبلیغ سلبریتیها و همچنین نماد اعتماد الکترونیکی.این اولینبار نیست که یک فروشگاه اینترنتی با وجود داشتن نماد اعتماد الکترونیکی، مرتکب تخلف شده و مسدود میشود. یکی از این اتفا